Wyzwania i kontrowersje wokół zielonej transformacji w Chile

22 października 2025

Artykuł autorstwa Liz Carrigan, pierwotnie opublikowany na tacticaltech.org, omawia globalne wyzwania związane z zieloną transformacją energetyczną, koncentrując się na wydobyciu litu w Chile.

Kluczowe fakty:

Zmiany klimatyczne są dokumentowane od wieków, a raport „State of the Climate” z 2024 roku ostrzega przed nieodwracalną katastrofą klimatyczną.
Transformacja energetyczna wymaga odejścia od paliw kopalnych na rzecz energii odnawialnej, w czym kluczową rolę odgrywają baterie litowo-jonowe.
Chile jest drugim na świecie producentem litu, a wydobycie w regionie Salar de Atacama wpływa na lokalne ekosystemy i społeczności, w tym ludność Lickanantay.
Wydobycie surowców nie jest wolne od naruszeń praw człowieka i problemów środowiskowych, co budzi obawy o „greenwashing” i militarne wykorzystanie surowców.
Inicjatywy ochrony środowiska często ignorują lokalne społeczności i ekosystemy, prowadząc do konfliktów i zniszczeń.

Podczas gdy technologie odnawialne przynoszą korzyści ekonomiczne i środowiskowe, to społeczności żyjące w pobliżu kopalń często ponoszą koszty związane z degradacją środowiska i niestabilnością ekonomiczną. Przykłady z Zambii i Indonezji pokazują, jak wydobycie surowców wpływa na lokalne społeczności.

Human Rights Watch wzywa do wprowadzenia surowszych regulacji, aby zapobiec naruszeniom praw człowieka i szkodom środowiskowym w regionach bogatych w lit. Firmy motoryzacyjne powinny ujawniać swoje łańcuchy dostaw i podejmować działania korygujące w przypadku wykrycia nadużyć.

W rzeczywistości, mimo że produkcja samochodów elektrycznych generuje wysokie emisje, firmy takie jak Tesla czerpią zyski z handlu kredytami emisyjnymi, co często prowadzi do przesiedleń ludności rdzennej.

Inicjatywy związane z ochroną przyrody często opierają się na narracjach przedstawiających ziemie jako puste, co uzasadnia ich wykorzystanie do projektów „zielonej” energii, ignorując istniejące społeczności i ekosystemy.

Chile Ekosystemy Prawa człowieka Społeczności rdzenne Newsy o zmianach klimatycznych